Enneagram Uygulayıcı Eğitimi 1 Section8 Lessons120 Hours
Kanat Yapısı, Rahat ve Stres Hattı, Mizaç Anlatımları ve Enneagram Testi
Kapsam
Bu ders, Enneagram modelinin temel dokuz mizaç açıklamasını tamamlayan kanat yapısı, rahat ve stres hattı, mizaçların kendilerini tanımlama biçimleri ve Enneagram testleri konularını kapsar. Kanat yapısı, modelde kişinin temel mizacına komşu olan iki mizaçtan birinin özelliklerinin daha belirgin olabileceği varsayımıyla açıklanır. Rahat ve stres hattı ise kişinin farklı koşullarda başka mizaçlarla ilişkilendirilen bazı davranış özelliklerini gösterebileceğini ileri süren bir yaklaşımdır. Bu kavramların Enneagram kuramına ait yorumlar olduğu ve bilimsel araştırmalarda özellikle kanatlar ile tipler arası hareket konusunda güçlü doğrulama bulunmadığı dikkate alınır. Mizaçların kendilerini tanımlamaları başlığı altında kişilerin kendi davranışlarını, ihtiyaçlarını ve ilişkilerini nasıl anlattıkları ele alınır. Enneagram testleri bölümünde öz bildirim yoluyla kişilik özelliklerini değerlendirme yaklaşımı, test sonuçlarının yorumlanması ve değerlendirme araçlarının güvenilirlik ile geçerlilik kavramları incelenir. Böylece modelin temel yapısıyla ikincil kavramları arasındaki ilişki açıklanırken kişilik değerlendirmelerinde kesin sonuç çıkarma riskleri üzerinde durulur.
İçerik
Dersin ilk aşamasında kanat kavramı ve dokuz mizaç arasındaki komşuluk ilişkileri açıklanır. Bir mizacın özelliklerinin yalnızca tek bir davranış listesiyle sınırlı olmadığı, model içinde farklı özelliklerin birlikte ele alınabildiği gösterilir. Ardından rahat ve stres hattı kavramları incelenerek kişilerin farklı yaşam koşullarında davranışlarını değiştirebildikleri üzerinde durulur. Bu değişimlerin Enneagramda belirli hatlarla açıklanması ile genel olarak stresin insan davranışlarını etkilemesi arasındaki fark değerlendirilir. Mizaçların kendilerini tanımlamaları bölümünde, bireylerin kendi özellikleri hakkında yaptıkları açıklamalarla dışarıdan yapılan yorumlar karşılaştırılır. Kişinin kendisini nasıl gördüğü, hangi davranışlara önem verdiği ve ilişkilerde hangi ihtiyaçlarını öne çıkardığı ele alınır. Son bölümde Enneagram testlerinin çalışma mantığı değerlendirilir. Öz bildirim sorularının kişisel algılardan, içinde bulunulan dönemden ve cevap verme eğilimlerinden etkilenebileceği açıklanır. Test sonucu ile kişinin gerçek yaşam deneyimi arasında farklılık bulunabileceği ve tek bir puanın kişiliği bütünüyle açıklamayacağı üzerinde durulur.
Dersin Kazanımları
Katılımcının Enneagram modelindeki kanat yapısının ne anlama geldiğini açıklayabilmesi ve temel mizaçla komşu mizaçlar arasındaki ilişkinin modelde nasıl yorumlandığını kavraması hedeflenir. Rahat ve stres hattı kavramlarının davranış değişikliklerini açıklamak için kullanılan kuramsal varsayımlar olduğunu ayırt edebilmesi beklenir. Kişilerin zorlayıcı veya rahat koşullarda farklı davranabilmesinin yalnızca mizaçla açıklanamayacağını değerlendirmesi amaçlanır. Mizaçların kendilerini tanımlama biçimlerini incelerken bireyin kendi deneyimini anlatmasıyla dışarıdan yapılan kişilik değerlendirmesini birbirinden ayırabilmesi önemli bir kazanımdır. Katılımcının Enneagram testlerinin genel amacını anlaması, öz bildirim sonuçlarını yorumlarken dikkat edilmesi gereken sınırlılıkları tanıması hedeflenir. Güvenilirlik ve geçerlilik kavramlarını temel düzeyde açıklayabilmesi ve test sonuçlarının kesin kişilik tanısı anlamına gelmediğini kavraması beklenir. Ayrıca farklı testlerin farklı sonuçlar verebileceğini ve kişisel gözlemlerin tek bir sonuç üzerinden kesinleştirilmemesi gerektiğini değerlendirebilmesi amaçlanır. Böylece modelin yardımcı kavramlarını tanırken bunları bilimsel olarak kanıtlanmış kişilik mekanizmalarıyla karıştırmayan bir yaklaşım geliştirmesi hedeflenir.