Travma ve Yas Terapisi Eğitimi 1 Section8 Lessons120 Hours
Travmanın Nörobiyolojisi, Stres Tepkileri ve Psikolojik Düzenleme
Kapsam
Bu ders, travmatik yaşantıların sinir sistemi, bedensel tepkiler ve psikolojik işleyişle ilişkisini ele alır. Tehdit algısı karşısında organizmanın verdiği stres tepkileri, sempatik ve parasempatik sinir sistemlerinin temel işlevleri ve bedensel uyarılma süreçleri incelenir. Güvenlik ve tehdit algısının duygusal tepkiler üzerindeki etkisi, travma sonrasında ortaya çıkabilen bedensel duyumlar ve kişinin kendi bedeniyle ilişkisinde yaşayabileceği değişiklikler değerlendirilir. Travmaya yönelik nörobiyolojik açıklamalar ve güçlü beyin modeli gibi psikoeğitim çerçeveleri, bilimsel açıklama ile öğretici benzetmeler arasındaki ayrım gözetilerek ele alınır.
Travma sonrasında görülebilen korku, kaygı, öfke, suçluluk, utanç, duygusal uyuşma, dikkat güçlükleri ve uyku sorunları bu dersin temel konuları arasındadır. Dissosiyatif yaşantılar, kişinin kendisinden veya çevresinden kopukluk hissetmesi gibi belirtiler üzerinden açıklanır. Travma sonrası stres tepkileri ve travma sonrası stres bozukluğuna ilişkin temel bilgiler değerlendirilir. Ayrıca depresyon, anksiyete, sosyal kaygı, tükenmişlik, bipolar bozukluk, bağımlılık ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi farklı klinik durumların belirtilerinin travma ile nasıl karışabileceği veya birlikte görülebileceği üzerinde durulur.
İçerik
Ders, travmatik bir olay sırasında ortaya çıkan tehdit algısından başlayarak bedensel ve duygusal tepkilerin nasıl oluştuğunu açıklar. Sempatik sinir sisteminin uyarılma ve harekete geçme süreçleriyle, parasempatik sinir sisteminin düzenleyici işlevleri temel düzeyde karşılaştırılır. Kalp atışında hızlanma, kas gerginliği, nefes değişiklikleri ve yoğun tetikte olma gibi tepkilerin stres bağlamındaki anlamı ele alınır. Bedensel tepkilerin kişinin iradesi dışında ortaya çıkabileceği ve travma sonrası uyum sürecinde farklı biçimlerde devam edebileceği açıklanır.
Psikolojik regülasyon kavramı, kişinin duygusal ve bedensel uyarılma düzeyini fark etmesi ve düzenleyebilmesi açısından değerlendirilir. Travma sonrası dissosiyatif belirtiler, yoğun duygusal tepkiler ve bedensel duyumlardan uzaklaşma deneyimleri birbirinden ayrılarak incelenir. Travma sonrası stres belirtileri ile farklı ruhsal bozukluklarda görülebilen belirtiler arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ele alınır. Sosyal kaygı, depresyon, anksiyete, bağımlılık, bipolar bozukluk, tükenmişlik ve çocuklarda dikkat sorunları, travmaya otomatik olarak bağlanmadan değerlendirilmesi gereken farklı durumlar olarak açıklanır. Bu çerçevede klinik belirtilerin tek bir nedene indirgenmemesi, tanı ve tedavi gerektiren durumların ilgili mesleki yeterlilikler kapsamında ele alınması gerektiği vurgulanır.
Dersin Kazanımları
Katılımcıların travmatik stres tepkilerinin bedensel ve psikolojik boyutlarını birlikte açıklayabilmeleri hedeflenir. Tehdit algısının sinir sistemi üzerindeki etkilerini temel düzeyde tanımaları, sempatik ve parasempatik sinir sistemi işlevleri arasındaki farkları kavramaları ve bedensel uyarılma ile duygusal deneyim arasındaki ilişkiyi değerlendirebilmeleri beklenir. Regülasyon kavramını açıklayabilmeleri, travma sonrasında görülebilen aşırı uyarılma, kaçınma, duygusal uyuşma ve dissosiyatif deneyimleri birbirinden ayırt edebilmeleri amaçlanır.
Ders sonunda katılımcıların travma sonrası stres tepkileri ile travma sonrası stres bozukluğu kavramı arasındaki farkı anlamaları beklenir. Ayrıca depresyon, kaygı bozuklukları, bipolar bozukluk, bağımlılık, tükenmişlik ve dikkat sorunlarının farklı klinik özellikler taşıyabileceğini kavramaları hedeflenir. Bu kazanımlar, travma yaşayan bir bireyin bütün davranışlarını travmaya bağlamadan değerlendirebilmek açısından önemlidir. Katılımcıların nörobiyolojik açıklamaları kesin ve değişmez kişisel sonuçlar olarak yorumlamamaları, stres tepkilerinin bireyler arasında farklılaşabileceğini bilmeleri ve psikoeğitim sırasında bedensel tepkiler hakkında anlaşılır, bilimsel sınırları belirli açıklamalar yapmanın önemini fark etmeleri beklenir. Böylece travmanın duygusal, bilişsel ve bedensel etkilerine yönelik daha bütüncül bir kavrayış geliştirilmesi amaçlanır.