Usta Öğretici Oryantasyon Eğitimi 1 Section8 Lessons30 Hours
Yetişkin Eğitiminde Öğretim İlke ve Yöntemleri
Kapsam
Bu ders, yetişkinlere yönelik bir konunun hangi öğretim ilkeleri doğrultusunda anlaşılır hale getirilebileceğini ve farklı anlatım yöntemlerinin ne zaman tercih edilebileceğini ele alır. Öğretim ilkeleri; açıklık, öğrenenin hazır bulunuşluğunu gözetme, basitten karmaşığa ilerleme ve öğrenilen bilgiyle yaşam arasında bağlantı kurma çerçevesinde incelenir. Konuların mantıklı sırayla sunulması, soyut bilgilerin uygun açıklamalarla desteklenmesi ve katılımcının öğrenme sürecinde etkin olması üzerinde durulur. Anlatım, soru-cevap, göstererek açıklama ve karşılıklı değerlendirme gibi genel öğretim yaklaşımlarının işlevleri tanıtılır. Her yöntemin aynı öğrenme hedefi için eşit derecede uygun olmayabileceği belirtilir. Öğreticinin alanı, kursiyer grubunun özellikleri, konunun niteliği ve mevcut öğrenme koşullarının yöntem seçimini nasıl etkileyebileceği açıklanır. Öğretim sürecinde geri bildirim almanın ve anlaşılmayan noktaları belirlemenin önemi değerlendirilir. Öğretim yöntemleri, belirli bir teknik için uygulamalı ustalık vaat edilmeden, yetişkin öğrenmesine katkıları ve sınırlılıkları bakımından ele alınır. Ders, kuramsal bilgiyi kurs ortamındaki öğreticilik kararlarıyla ilişkilendirmeyi amaçlar. Öğretim sırasında kavramların anlaşılma düzeyinin değişebileceği ve açıklama gereksiniminin kişiden kişiye farklılaşabileceği de ele alınır. Bu durum, yöntem seçiminde esnek düşünmenin gerekçelerindendir.
İçerik
İçerik, öğrenme hedefinin belirlenmesiyle o hedefe uygun öğretim yaklaşımının seçilmesi arasındaki ilişki üzerinden yapılandırılır. Önce kursiyerin hangi bilgiyi anlaması veya hangi işlemi öğrenmesi istendiğinin açık olması gerektiği açıklanır. Ardından öğrenme konularının önceki bilgilerle ilişkilendirilmesi, anlaşılır parçalara ayrılması ve uygun bir sırayla sunulması ele alınır. Öğreticinin uzun süre konuştuğu anlatım biçimi ile kursiyerin sorular yoluyla sürece katıldığı yöntemlerin farklı güçlü yanları karşılaştırılır. Bazı konularda doğrudan açıklama yeterli olabilirken bazı konuların örnekler üzerinden ele alınmasının anlaşılmayı kolaylaştırabileceği belirtilir. Göstererek açıklamanın, özellikle işlem basamakları olan mesleki konuların anlaşılması açısından taşıdığı işlev genel düzeyde değerlendirilir. Yöntem seçilirken katılımcıların deneyimlerinin ve grubun öğrenme hızının neden dikkate alınması gerektiği açıklanır. Öğrenmenin izlenmesi için uygun sorular sorma ve alınan yanıtları açıklamanın yeterliliğini değerlendirmede kullanma üzerinde durulur. Öğretim ilkeleri arasında kurulacak ilişki, bir dersin farklı aşamalarında neden farklı açıklama biçimlerine ihtiyaç duyulabileceğini anlamayı kolaylaştırır. Öğretim ilkelerinin birbirinden bağımsız kurallar olmadığı, hedefin, konunun ve öğrenen özelliklerinin birlikte düşünülmesini gerektirdiği açıklanır. Bu bütünlük, yöntemi amaçla ilişkilendirmeye yardımcı olur.
Dersin Kazanımları
Dersin tamamlanmasıyla katılımcının yetişkin eğitiminde kullanılan temel öğretim ilkelerini tanıyıp açıklayabilmesi hedeflenir. Bir konunun basitten karmaşığa düzenlenmesinin ve önceki bilgilerle ilişkilendirilmesinin öğrenmeyi nasıl destekleyebileceğini kavrayabilir. Öğretim yöntemlerini yalnız isimleri üzerinden değil, hizmet ettikleri öğrenme amaçları bakımından karşılaştırabilir. Anlatım, soru-cevap ve göstererek açıklama gibi yaklaşımların hangi tür öğrenme ihtiyaçlarına karşılık gelebileceğini değerlendirebilir. Kursiyerlerin deneyimlerinin ve öğrenme hızlarının yöntem seçimi üzerindeki etkisini fark edebilir. Öğrenme amacına uygun olmayan tek tip anlatımın sınırlılıklarını açıklaması beklenir. Öğretim sırasında soruların ve geri bildirimin, anlama düzeyine ilişkin ipuçları sunduğunu kavrayabilir. Katılımcı, öğreticinin her durumda aynı yönteme bağlı kalmak yerine dersin amacı ve kursiyerlerin ihtiyaçları arasında uyum araması gerektiğini değerlendirebilir. Böylece yetişkinlere yönelik öğretim sürecini daha bilinçli düşünmesine yardımcı olan bir karar çerçevesi edinmesi amaçlanır. Öğretim sürecini değerlendirebilmesi, katılımcının kendi alanıyla ilgili anlatım kararlarını daha açık gerekçelere dayandırmasına yardımcı olabilir. Katılımcının ayrıca seçilen bir yöntemden beklenen yararın hangi koşullara bağlı olduğunu sorgulayabilmesi amaçlanır. Bu değerlendirme, öğretim kararlarında gerekçe oluşturma becerisinin gelişmesine katkı sağlar.