Adli Psikoloji Uzmanlığı Eğitimi 1 Section8 Lessons110 Hours
Suçun Biyolojik ve Psikolojik Nedenleri
Kapsam
Suç davranışının ortaya çıkmasında bireyin biyolojik özellikleri, psikolojik gelişimi ve çevresel yaşantıları arasında karmaşık ilişkiler bulunabilmektedir. Bu ders, suçun biyolojik ve psikolojik nedenlerini bilimsel yaklaşımlar çerçevesinde ele almaktadır. Biyolojik etkenler kapsamında kalıtımsal yatkınlıklar, sinir sisteminin işleyişi, beyin gelişimi ve davranış kontrolüyle ilişkili biyolojik süreçlerin genel özellikleri incelenmektedir. Özellikle dürtü kontrolü, saldırganlık ve karar verme davranışlarının biyolojik işlevlerle bağlantısı üzerinde durulmaktadır. Ancak biyolojik özelliklerin bir kişinin suç işleyeceğini kesin olarak belirlemediği vurgulanmaktadır.
Psikolojik nedenler kapsamında kişilik özellikleri, çocukluk yaşantıları, öğrenilmiş davranış kalıpları, duygusal gelişim, düşünce biçimleri ve sosyal ilişkilerin suç davranışıyla olası bağlantıları değerlendirilmektedir. Bireyin karşılaştığı sorunları çözme biçimi, öfkeyle baş etme yöntemleri ve davranışlarının sonuçlarını değerlendirme becerisi gibi konular da ele alınmaktadır. Psikolojik gelişimin aile, arkadaş çevresi ve yaşam deneyimleriyle ilişkisi açıklanmaktadır. Bu dersin temel yaklaşımı, suç davranışını tek bir nedenin sonucu olarak görmek yerine biyolojik yatkınlıkların, kişisel özelliklerin ve yaşanılan çevrenin karşılıklı etkileri içerisinde değerlendirmektir.
İçerik
Dersin biyolojik nedenlere ayrılan bölümünde sinir sistemi ile davranış arasındaki genel ilişki üzerinde durulmaktadır. Beynin karar verme, dürtü denetimi ve duygusal tepkilerle bağlantılı işlevleri açıklanarak bazı biyolojik özelliklerin davranış eğilimleri üzerinde nasıl etkili olabileceği değerlendirilmektedir. Kalıtımsal yatkınlıkların çevresel koşullardan bağımsız biçimde yorumlanamayacağı belirtilmektedir. Özellikle saldırganlık gibi davranışların yalnızca genetik ya da nörolojik unsurlara dayanılarak açıklanmasının neden yetersiz kaldığı üzerinde durulmaktadır.
Psikolojik nedenler bölümünde ise bireyin gelişim süreci ve davranış öğrenme biçimleri incelenmektedir. Çocukluk dönemindeki ilişkiler, aile ortamı, model alma, ödül ve ceza deneyimleri ile düşünce kalıplarının davranışların oluşumundaki rolü açıklanmaktadır. Bireyin olayları yorumlama biçiminin, başkalarının niyetlerine ilişkin düşüncelerinin ve olumsuz duygularla baş etme yöntemlerinin davranışsal sonuçlarla ilişkisi ele alınmaktadır. Biyolojik ve psikolojik açıklamalar birbirinin alternatifi olarak değil, farklı düzeylerde bilgi sağlayan yaklaşımlar olarak değerlendirilmektedir. Böylece belirli risk etkenlerinin bulunmasının suç davranışının kaçınılmaz olduğu anlamına gelmediği ve her bireyin kendi gelişimsel koşulları içinde ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
Dersin Kazanımları
Bu ders sonunda katılımcıların suç davranışının biyolojik ve psikolojik nedenlerini temel özellikleriyle tanıyabilmeleri hedeflenmektedir. Sinir sistemi, beyin gelişimi ve dürtü kontrolü gibi süreçlerin davranışla ilişkisini genel düzeyde açıklayabilmeleri beklenmektedir. Katılımcılar, biyolojik yatkınlık ile kesin davranış sonucu arasındaki farkı kavrayabilecek ve genetik ya da nörolojik özelliklerden hareketle bir kişinin suç işleyip işlemeyeceğinin belirlenemeyeceğini anlayabileceklerdir. Biyolojik bulguların insan davranışlarını açıklarken neden dikkatle yorumlanması gerektiğini değerlendirebilmeleri de amaçlanmaktadır.
Psikolojik nedenler açısından ise çocukluk yaşantıları, öğrenme süreçleri, düşünce kalıpları ve duygu yönetimiyle ilişkili etkenleri ayırt edebilmeleri hedeflenmektedir. Katılımcıların bireyin davranışlarını açıklarken aile ilişkilerini, sosyal çevreyi ve gelişim dönemlerini göz önünde bulundurmanın önemini kavramaları beklenmektedir. Suç davranışına ilişkin tek nedenli açıklamaları sorgulayabilmeleri ve biyolojik, psikolojik ve çevresel etkenleri ilişkileri içerisinde değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır. Ayrıca saldırganlık, dürtüsellik veya davranış kontrolündeki güçlüklerin tek başına suçluluğun göstergesi olarak kabul edilemeyeceğini fark etmeleri beklenmektedir. Bu bilgi birikimi, sonraki derste incelenecek psikopatolojik süreçlerin suç davranışıyla ilişkisinin daha dikkatli ve bilimsel biçimde anlaşılmasını desteklemektedir.