Otizm Eğitmenlik Eğitimi Sertifikası 1 Section6 Lessons120 Hours
Otizmli Çocuklarda İletişim Güçlükleri ve İletişim Becerilerinin Geliştirilmesi
Kapsam
Bu ders, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda görülebilen iletişim farklılıklarını ve iletişim becerilerinin desteklenmesine yönelik eğitimsel yaklaşımları ele alır. İletişim, yalnızca konuşma becerisinden oluşmayan; sözel ifadeleri, beden dilini, jestleri, mimikleri, işaret etmeyi, ortak dikkati ve karşılıklı anlam oluşturmayı kapsayan bir süreç olarak değerlendirilir. Otizmli çocuklarda iletişim becerilerinin gelişim düzeyine ve bireysel özelliklere göre farklılaşabileceği açıklanır. Bazı çocukların sözel dili etkin biçimde kullanabildiği, bazılarının sınırlı sözel iletişim kurduğu veya farklı iletişim yollarına ihtiyaç duyduğu üzerinde durulur.
Ders kapsamında iletişim başlatma, isteklerini ifade etme, karşılıklı konuşmayı sürdürme, söylenenleri anlama ve sosyal bağlama uygun iletişim kurma gibi alanlar incelenir. Otizmli çocuklarda iletişim güçlüklerinin davranışlar ve sosyal etkileşim üzerindeki olası etkileri değerlendirilir. İletişim becerilerini destekleyen eğitimsel yaklaşımların çocuğun mevcut becerileri ve ihtiyaçlarıyla uyumlu olması gerektiği açıklanır. İletişim gelişiminin tek bir yönteme indirgenemeyeceği, farklı iletişim özelliklerine sahip çocukların bireysel ihtiyaçlarının dikkate alınmasının önemli olduğu vurgulanır. Böylece katılımcılara iletişim güçlüklerini anlamaya yönelik bütüncül bir çerçeve sunulur.
İçerik
Dersin içeriğinde öncelikle sözel ve sözel olmayan iletişim biçimleri arasındaki ilişki açıklanır. İletişimin yalnızca kelime kullanmak anlamına gelmediği; bir çocuğun işaret ederek, bakışını yönelterek, nesne göstererek veya farklı davranışlarla iletişim girişiminde bulunabileceği ele alınır. Otizmli çocuklarda iletişim başlatma, karşıdaki kişinin mesajını anlama ve iletişimi karşılıklı sürdürme süreçlerinde görülebilen farklılıklar incelenir. İfade edici dil ile alıcı dil arasındaki ayrım açıklanarak bu alanlardaki becerilerin her çocukta aynı düzeyde gelişmeyebileceği belirtilir.
İletişim becerilerinin geliştirilmesi konusu, çocuğun var olan iletişim girişimlerini fark etme ve anlamlı iletişim fırsatlarını destekleme çerçevesinde ele alınır. Çocuğun ilgi alanlarının, gelişim düzeyinin ve iletişim ihtiyaçlarının eğitim yaklaşımını belirlemedeki önemi açıklanır. Günlük yaşamda ihtiyaç bildirme, yardım isteme, seçim yapma ve karşılıklı etkileşime katılma gibi iletişim amaçları üzerinde durulur. İletişim kurmakta yaşanan güçlüklerin bazı problem davranışlarla ilişkili olabileceği değerlendirilir. Ders, konuşma becerisini tek başarı ölçütü olarak görmeden, çocuğun kendisini anlaşılır ve işlevsel biçimde ifade edebilmesine odaklanan eğitim anlayışını açıklamayı amaçlar.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların otizmli çocuklarda iletişim becerilerinin hangi alanlarda farklılaşabileceğini açıklayabilmeleri hedeflenir. Sözel iletişim ile sözel olmayan iletişim arasındaki farkı kavrayan katılımcılar, çocuğun iletişim girişimlerini yalnızca konuşma düzeyine göre değerlendirmemenin önemini anlayabilirler. Ortak dikkat, iletişim başlatma, ihtiyaç ifade etme, karşılıklı konuşma ve iletişim sürdürme gibi temel kavramları tanıyabilirler. Alıcı dil ve ifade edici dil becerilerinin farklı gelişim gösterebileceğini açıklayabilirler.
Katılımcıların iletişim güçlükleri ile günlük yaşamda görülen davranışlar arasındaki olası ilişkileri değerlendirmeleri beklenir. Çocuğun bir isteğini anlatamaması, karşısındaki kişinin mesajını anlamakta zorlanması veya iletişim fırsatlarına sınırlı katılması gibi durumların eğitim açısından taşıdığı anlamı yorumlayabilirler. Ayrıca iletişim becerilerinin desteklenmesinde bireysel gelişim özelliklerinin, çocuğun ilgi alanlarının ve mevcut iletişim yollarının dikkate alınması gerektiğini kavrarlar. Ders sonunda katılımcıların otizmli bireylerin iletişim ihtiyaçlarını daha bilinçli değerlendirmelerine yardımcı olacak temel bir anlayış geliştirmeleri amaçlanır. Bu kazanımlar, iletişimi destekleyen eğitimsel yaklaşımların seçilmesine ilişkin kavramsal bilgi sağlar.