Otizm Eğitmenlik Eğitimi Sertifikası 1 Section6 Lessons120 Hours
Otizmli Çocuklarda Problem Davranışlar, Çözüm Yaklaşımları ve Pekiştireçler
Kapsam
Bu ders, otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda görülebilen problem davranışların özelliklerini, davranışların ortaya çıkmasıyla ilişkili etkenleri, eğitimsel çözüm yaklaşımlarını ve pekiştireç çeşitlerini ele alır. Problem davranış kavramı, çocuğun öğrenmesini, sosyal katılımını, günlük yaşamını veya güvenliğini olumsuz etkileyebilen davranışlar çerçevesinde değerlendirilir. Davranışların tek bir nedene bağlı olarak ortaya çıkmadığı; iletişim güçlükleri, çevresel koşullar, beklentiler ve bireysel ihtiyaçlarla ilişkili olabileceği açıklanır. Aynı davranışın farklı çocuklarda farklı işlevler taşıyabileceği üzerinde durulur.
Ders kapsamında problem davranış türleri, davranış öncesindeki koşullar, davranışın ardından ortaya çıkan sonuçlar ve olumlu davranışların desteklenmesi arasındaki ilişkiler incelenir. Pekiştireç kavramı ve farklı pekiştireç türlerinin öğrenme sürecindeki işlevi açıklanır. Sosyal pekiştireçler, etkinlik temelli pekiştireçler ve somut pekiştireçler kavramsal olarak değerlendirilir. Pekiştirecin etkisinin çocuğun bireysel tercihleri ve davranışın ardından oluşan sonuçla ilişkili olduğu vurgulanır. Dersin temel odağı, problem davranışları yalnızca ortadan kaldırılması gereken tepkiler olarak görmek yerine bu davranışların ortaya çıkış koşullarını anlamak ve destekleyici eğitim yaklaşımlarını tanımaktır.
İçerik
Dersin ilk bölümünde otizmli çocuklarda görülebilen problem davranışların farklı biçimleri ele alınır. Davranışların sıklığı, yoğunluğu, ortaya çıktığı ortam ve çocuğun günlük yaşamına etkisi değerlendirme açısından açıklanır. Problem davranışların iletişim kurma güçlüğü, isteklerini ifade edememe, etkinlik geçişleri veya çevresel beklentilerle ilişkili olabileceği üzerinde durulur. Davranışın yalnızca dışarıdan görülen biçimine odaklanmanın, davranışın neden ortaya çıktığını anlamak bakımından yetersiz kalabileceği belirtilir.
Ardından problem davranışlara yönelik eğitimsel çözüm yaklaşımlarının temel ilkeleri açıklanır. Davranış öncesindeki koşulların anlaşılması, çocuğun ihtiyaçlarının değerlendirilmesi ve olumlu davranışların desteklenmesi arasındaki ilişki ele alınır. Pekiştireçlerin öğrenme süreçlerinde nasıl bir işlev üstlendiği, farklı pekiştireç türleri üzerinden incelenir. Bir çocuğun tercih ettiği etkinlik veya sosyal geri bildirimin başka bir çocuk üzerinde aynı etkiyi göstermeyebileceği vurgulanır. Bu nedenle pekiştireç kavramı, çocuğun bireysel özellikleriyle bağlantılı olarak açıklanır. Ders, davranış sorunlarına cezalandırma veya baskı odaklı bir yaklaşım yerine davranışın işlevini anlamayı ve uygun eğitimsel desteği değerlendirmeyi temel alan bir çerçeve sunar.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların otizmli çocuklarda görülebilen problem davranışları tanımaları ve bu davranışların ortaya çıkmasında etkili olabilecek farklı koşulları değerlendirebilmeleri hedeflenir. Problem davranışın yalnızca görünür biçimiyle açıklanamayacağını, iletişim ihtiyaçları ve çevresel etkenlerle ilişkili olabileceğini kavrayabilirler. Davranış öncesindeki koşullar ile davranış sonrasında ortaya çıkan sonuçların önemini temel düzeyde açıklayabilirler. Ayrıca farklı davranışların aynı çocukta bile farklı durumlarda ortaya çıkabileceğini değerlendirebilirler.
Katılımcıların pekiştireç kavramını ve farklı pekiştireç türlerini ayırt etmeleri beklenir. Sosyal, etkinlik temelli ve somut pekiştireçlerin öğrenme sürecindeki işlevlerini açıklayabilirler. Pekiştireçlerin bireysel tercihlerle ilişkisini ve olumlu davranışların desteklenmesinde neden önemli olduğunu kavrayabilirler. Ders sonunda katılımcılar, problem davranışların eğitimsel açıdan ele alınmasında çocuğun ihtiyaçlarını anlamanın ve uygun destekleyici yaklaşımları değerlendirmenin önemini öğrenirler. Bu kazanımlar, mevcut mesleki çalışmalarında davranışlara ilişkin bilgilerini geliştirmek isteyen katılımcılar için temel bir kavramsal çerçeve oluşturur. Amaç, belirli davranışlara kesin çözüm vaat etmek değil, davranışların anlaşılmasını sağlayan eğitimsel ilkelerin öğrenilmesini desteklemektir.