Bütüncül Psikoterapi Eğitimi 1 Section13 Lessons400 Hours
Çözüm Odaklı Terapi
Kapsam
Çözüm Odaklı Terapi dersi, bireyin yaşadığı güçlükleri değerlendirmede güçlü yönlere, mevcut kaynaklara, hedeflere ve değişim olasılıklarına önem veren çözüm odaklı kısa süreli terapi yaklaşımını ele alır. Bu yaklaşımın temelinde sorunların geçmişteki nedenlerine ayrıntılı biçimde odaklanmak yerine kişinin nasıl bir değişim istediğinin, daha önce işe yarayan davranışlarının ve ulaşılabilir hedeflerinin anlaşılması bulunur. Ders kapsamında hedef belirleme, istisnalar, güçlü yönler, kaynakların değerlendirilmesi ve küçük değişimlerin önemi gibi kavramlar incelenir.
Çözüm odaklı yaklaşımın kişinin kendi yaşamı hakkında bilgi ve deneyim sahibi olduğu anlayışı açıklanır. Bir sorunun her zaman aynı yoğunlukta yaşanmadığı, güçlüğün daha az hissedildiği veya farklı biçimde yönetildiği durumların değişim açısından anlam taşıyabileceği ele alınır. Geleceğe yönelik hedeflerin somut ve gözlenebilir biçimde ifade edilmesinin önemi değerlendirilir. Kişinin geçmiş başarılarını, işe yarayan davranışlarını ve sosyal destek kaynaklarını tanımasının çözüm geliştirme anlayışıyla ilişkisi incelenir. Bu yaklaşımın psikoterapide danışanın amaçlarına, kaynaklarına ve mevcut imkânlarına verdiği önem açıklanarak diğer problem odaklı kuramsal açıklamalardan ayrılan yönleri ortaya konur.
İçerik
Ders içeriğinde öncelikle çözüm odaklı yaklaşımın temel varsayımları ve problem merkezli değerlendirmeden ayrılan yönleri incelenir. Kişinin yaşadığı sorunun ayrıntılı açıklamasıyla ulaşmak istediği değişimin tanımlanmasının farklı işlevler taşıdığı ele alınır. Hedeflerin genel ve belirsiz ifadeler yerine günlük yaşamda anlaşılabilir, gerçekçi ve gözlenebilir biçimde oluşturulması konusu açıklanır. Küçük değişimlerin fark edilmesi ve daha önce işe yarayan davranışların değerlendirilmesi çözüm odaklı yaklaşımın temel kavramlarıyla ilişkilendirilir.
İstisnalar kavramı üzerinden, sorunun daha az yaşandığı veya kişinin güçlüğü daha iyi yönettiği durumların nasıl anlamlandırıldığı incelenir. Kişisel beceriler, yakın çevreden alınan destek ve geçmişte geliştirilen etkili başa çıkma davranışları değerlendirilir. Çözüm odaklı düşünmenin güçlükleri inkâr etmek veya her sorunun kolay çözülebileceğini varsaymak anlamına gelmediği üzerinde durulur. Danışanın kendi hedeflerini tanımlaması, değişim için uygun kaynakları görmesi ve ilerlemeyi değerlendirmesi kuramsal bağlamda ele alınır. Yaklaşımın Adlerci cesaretlendirme anlayışı ve danışan merkezli terapinin kişisel özerkliğe verdiği önemle ilişkileri değerlendirilerek farklı kuramlar arasındaki temel benzerlikler ve ayrımlar açıklanır.
Dersin Kazanımları
Çözüm Odaklı Terapi dersinin sonunda katılımcıların yaklaşımın temel ilkelerini ve değişimi açıklama biçimini kavrayabilmeleri hedeflenir. Problem odaklı değerlendirmeyle çözüm odaklı düşünme arasındaki temel farklılıkları açıklayabilirler. Kişinin istediği değişimi tanımlamasının ve ulaşılabilir hedefler oluşturmasının neden önemli olduğunu anlayabilirler. Güçlü yönler, kaynaklar, istisnalar ve küçük değişimler kavramlarını birbirleriyle ilişkilendirebilirler. Danışanın geçmişte işe yarayan davranışlarına odaklanmanın çözüm oluşturma anlayışındaki yerini değerlendirebilirler.
Katılımcılar, genel hedeflerle somut ve gözlenebilir hedefler arasındaki farkları kuramsal düzeyde ayırt edebilirler. Bir sorunun her zaman aynı biçimde yaşanmadığını ve istisnaların kişinin mevcut kaynaklarını anlamaya yardımcı olabileceğini açıklayabilirler. Çözüm odaklı yaklaşımın kişinin özerkliğine, güçlü yönlerine ve kendi yaşamına ilişkin bilgisine verdiği önemi kavrayabilirler. Hızlı sonuç vaatleriyle gerçekçi, küçük ve sürdürülebilir değişim hedefleri arasındaki ayrımı değerlendirebilirler. Ayrıca bu yaklaşımın geçmiş deneyimlere odaklanan psikanalitik kuramdan ve duygusal yaşantıya yoğunlaşan diğer yaklaşımlardan hangi yönleriyle farklılaştığını anlayabilirler. Dersin, katılımcıların sorunları değerlendirirken kişinin kaynaklarını ve geleceğe yönelik amaçlarını da dikkate alan kuramsal bir bakış açısı geliştirmelerine katkı sağlaması amaçlanır.