Bütüncül Psikoterapi Eğitimi 1 Section13 Lessons400 Hours
Danışan Merkezli Terapi
Kapsam
Danışan Merkezli Terapi dersi, Carl Rogers tarafından geliştirilen kişi merkezli yaklaşımın temel ilkelerini ve terapötik ilişkinin psikolojik değişimdeki yerini ele alır. Rogers’ın insanı gelişme kapasitesine sahip, deneyimlerini anlamlandırabilen ve uygun ilişkisel koşullar altında kendisini daha açık biçimde değerlendirebilen bir varlık olarak ele alan görüşü incelenir. Bu çerçevede empati, koşulsuz olumlu kabul, içtenlik, saydamlık ve terapötik uyum kavramları açıklanır. Terapistin danışana karşı tutumunun, danışanın kendisini ifade etme biçimiyle ilişkisi üzerinde durulur.
Ders kapsamında benlik kavramı, ideal benlik, yaşantılarla benlik algısı arasındaki uyuşmazlık ve kişinin başkalarının değerlendirmelerine bağlı olarak geliştirebildiği değer koşulları incelenir. Danışanın kendi yaşantısının anlamını belirlemedeki rolü ve yönlendirici olmayan yaklaşımın temel özellikleri açıklanır. Etkili dinleme, duyguları anlamaya çalışma ve yargılayıcı olmayan iletişim, kişi merkezli yaklaşımın kuramsal ilkeleri çerçevesinde değerlendirilir. Bu yaklaşımın danışanın özerkliğine verdiği önem ve terapistin uzman konumundan hareketle danışanın yaşamını yönlendirmemesi gerektiğine ilişkin anlayışı ele alınır. Böylece terapötik ilişkinin niteliğiyle benlik gelişimi arasındaki bağlantıyı anlamaya yönelik temel bilgiler sunulur.
İçerik
Danışan merkezli yaklaşımın içeriğinde öncelikle Carl Rogers’ın kişilik ve psikolojik gelişim hakkındaki görüşleri incelenir. Bireyin kendisini nasıl algıladığı, ideal olarak nasıl biri olmak istediği ve günlük yaşantılarının bu algılarla ne ölçüde uyumlu olduğu üzerinde durulur. Benlik algısı ile gerçek yaşantı arasındaki uyumsuzluğun kişinin kendisini kabul etmesini ve duygularını ifade etmesini nasıl güçleştirebildiği açıklanır. Koşullu kabul deneyimlerinin bireyin kendi ihtiyaçlarından uzaklaşmasına ilişkin kuramsal açıklamalar değerlendirilir.
Terapötik ilişkinin temel koşulları olan empati, koşulsuz olumlu kabul ve içtenlik kavramları birbirinden ayrılarak ele alınır. Empatinin karşıdaki kişinin duygusunu onaylamak veya onun yerine karar vermek anlamına gelmediği açıklanır. Koşulsuz kabulün ise bütün davranışları uygun bulmakla eşdeğer olmadığı üzerinde durulur. Rogers’ın yönlendirici olmayan yaklaşımı, danışanın kendi deneyimine ulaşmasını kolaylaştıran ilişkisel koşullar bağlamında incelenir. Terapistin dinleme biçimi, danışanın öznel dünyasına yaklaşımı ve kendi tutumlarının farkında olması ele alınır. Bu ilkeler, bütüncül psikoterapi kapsamında terapötik ilişkinin farklı kuramlarda nasıl değerlendirildiğini anlamak için temel bir çerçeve oluşturur.
Dersin Kazanımları
Dersin sonunda katılımcıların Carl Rogers’ın kişi merkezli terapi yaklaşımının temel kavramlarını açıklayabilmeleri hedeflenir. Empati, koşulsuz olumlu kabul ve içtenlik arasındaki farklılıkları tanımlayabilir; bu özelliklerin terapötik ilişkinin niteliği açısından neden önemli olduğunu değerlendirebilirler. Benlik algısı, ideal benlik ve yaşantılar arasındaki uyum kavramlarını birbirleriyle ilişkilendirebilirler. Bireyin kendi deneyimlerini anlamlandırma kapasitesine verilen önemi ve danışanın özerkliğine saygı gösterilmesinin gerekçelerini kavrayabilirler.
Katılımcılar, etkili dinlemenin yalnızca konuşulanları duymaktan ibaret olmadığını, kişinin anlattığı deneyimin duygusal anlamını doğru kavramayı da gerektirdiğini açıklayabilirler. Yargılayıcı tutumların, koşullu kabulün ve gereğinden fazla yönlendirmenin iletişim üzerindeki olası etkilerini ayırt edebilirler. Danışan merkezli yaklaşımın psikolojik değişimi açıklarken neden terapötik ilişkiye özel önem verdiğini anlayabilirler. Bu bilgileri Gestalt terapi, duygu odaklı terapi ve diğer hümanistik yaklaşımlarla karşılaştırmaları hedeflenir. Ayrıca terapötik ilişkinin güven, kabul ve açıklık gibi temel özelliklerini kuramsal olarak değerlendirebilirler. Ders, katılımcıların danışanla kurulan ilişkinin psikoterapi yaklaşımları arasındaki ortak ve farklı yönlerini daha bilinçli biçimde incelemelerine katkı sağlar.