Grupla Psikolojik Danışmanlık Eğitimi 1 Section8 Lessons10 Weeks
Geçiş Aşaması ve Grup İçinde Çatışma
Kapsam
Bu ders, grupla psikolojik danışmanın geçiş aşamasında ortaya çıkabilen belirsizlikleri, üyelerin birbirlerine yönelik tepkilerini ve grup içinde gelişen çatışmaları ele alır. Geçiş aşaması, başlangıçta oluşan ilişkilerin daha belirgin hale geldiği, üyelerin grup ortamına ve liderin yaklaşımına ilişkin değerlendirmelerinin yoğunlaşabildiği bir dönem olarak incelenir. Bu süreçte üyelerin kendilerini ifade etmekte zorlanmaları, başkalarının görüşlerinden etkilenmeleri veya grup içindeki konumlarını sorgulamaları gibi durumlar üzerinde durulur. Geçiş aşamasındaki güçlüklerin her grupta aynı yoğunlukta yaşanmayabileceği ve grup gelişiminin farklı özellikler gösterebileceği açıklanır.
Dersin diğer temel konusu çatışmadır. Grup üyeleri arasında görüş ayrılıkları, beklenti uyuşmazlıkları ve iletişim biçimlerinden kaynaklanan anlaşmazlıklar ortaya çıkabilir. Çatışmanın yalnızca açık tartışma biçiminde görülmediği, geri çekilme, konuşmaktan kaçınma veya dolaylı tepkilerle de kendini gösterebildiği ele alınır. Üyelerin farklı duygu ve düşünceleri ifade etme biçimleri, çatışmaların kişilerarası ilişkiler üzerindeki etkileri ve grup sürecinde ortaya çıkan gerilimlerin nasıl değerlendirilebileceği incelenir. Bu konular, geçiş aşamasının grup uyumu ve üyeler arasındaki güvenle ilişkisi içinde ele alınır.
İçerik
Geçiş aşamasının ilk bölümünde üyelerin grup ortamında kendilerini nasıl konumlandırdıkları incelenir. Başlangıç döneminde daha sınırlı biçimde ifade edilen görüş ayrılıklarının zamanla belirginleşmesi, üyelerin liderin yaklaşımını sorgulaması ve kişilerarası ilişkilerde farklı beklentilerin ortaya çıkması açıklanır. Bazı üyelerin gruba katılım konusunda kararsızlık yaşayabilecekleri, bazı üyelerin ise daha fazla söz almak veya kendi görüşlerini kabul ettirmek isteyebilecekleri değerlendirilir. Bu davranışların yalnızca bireysel özelliklerle açıklanamayacağı, grup ortamında oluşan karşılıklı etkileşimlerle birlikte düşünülmesi gerektiği üzerinde durulur.
İkinci bölümde çatışmanın grup sürecindeki yeri açıklanır. Bir görüş ayrılığının ne zaman kişilerarası gerilime dönüştüğü, üyelerin birbirlerinin sözlerini nasıl yorumladıkları ve duygusal tepkilerin iletişimi nasıl etkileyebildiği ele alınır. Çatışmadan kaçınma ile çatışmayı açık biçimde ifade etme arasındaki fark değerlendirilir. Grup içinde ortaya çıkan anlaşmazlıkların her zaman olumsuz sonuçlar doğurmadığı, ancak yapıcı biçimde ele alınmadıklarında üyelerin katılımını ve güven duygusunu zorlaştırabileceği açıklanır. Liderin çatışmayı anlamaya yönelik yaklaşımı ile üyelerin karşılıklı iletişim sorumlulukları arasındaki ilişki incelenerek geçiş aşamasının grup gelişimindeki yeri belirginleştirilir.
Dersin Kazanımları
Katılımcıların geçiş aşamasının başlangıç evresinden hangi yönleriyle ayrıldığını açıklayabilmeleri ve bu dönemde ortaya çıkabilecek grup davranışlarını tanıyabilmeleri hedeflenir. Üyelerin grup ortamına ilişkin tereddütlerini, farklı beklentilerini ve iletişim güçlüklerini değerlendirebilirler. Geçiş aşamasının bütün gruplarda aynı biçimde ilerlemeyebileceğini kavrayarak, grup gelişimini tek bir davranış örüntüsüne indirgemeden inceleyebilirler. Açık çatışmalar ile dolaylı biçimde ortaya çıkan anlaşmazlıklar arasındaki farkı ayırt edebilir, üyelerin kendilerini ifade etme biçimleri ile grup içindeki güven ilişkisi arasında bağlantı kurabilirler. Grup üyelerinin farklı tepkilerini grup bütünlüğü açısından yorumlayabilmeleri beklenir.
Bu ders, çatışmanın grup sürecindeki rolünü daha ayrıntılı değerlendirmeye yönelik bilgi kazandırmayı da amaçlar. Katılımcılar, görüş ayrılığı ile kişilerarası çatışmayı birbirinden ayırabilir, çatışmanın nedenlerini yalnızca tek bir kişinin davranışına bağlamadan ele alabilirler. Grup içinde yaşanan gerilimlerin iletişim, katılım ve karşılıklı kabul üzerindeki olası etkilerini açıklayabilirler. Çatışmadan kaçınmanın bazı sorunları görünmez hale getirebileceğini, açık iletişimin ise uygun koşullarda sorunların anlaşılmasına katkı sağlayabileceğini kavrayabilirler. Böylece sonraki derste ele alınacak güç ilişkileri, otorite ve aktarım konularını değerlendirmek için gerekli kavramsal temel geliştirilir.