Grupla Psikolojik Danışmanlık Eğitimi 1 Section8 Lessons10 Weeks
Otorite, Güç İlişkileri, Aktarım ve Geçiş Aşamasında Grup Liderliği
Kapsam
Bu ders, grupla psikolojik danışmanın geçiş aşamasında ortaya çıkabilen otorite kurma, güç gösterme ve aktarım süreçlerini ele alır. Grup içerisinde üyelerin söz sahibi olma, kabul görme, etkili olma ve kendi görüşlerini diğer üyelere benimsetme istekleri farklı davranışlarla ortaya çıkabilir. Otorite ve güç ilişkileri, üyelerin grup liderine ve birbirlerine yönelik tutumları üzerinden incelenir. Bazı üyelerin liderin kararlarını sorgulamaları, diğer üyeler üzerinde etkili olmaya çalışmaları veya grup içindeki konumlarını belirginleştirmek istemeleri bu süreç kapsamında değerlendirilir. Bu davranışların grup uyumu, güven ve kişilerarası ilişkiler üzerindeki olası etkileri açıklanır.
Dersin diğer temel konusu aktarım, diğer adıyla transferanstır. Aktarım, bireyin geçmişte önemli kişilerle kurduğu ilişkilerden kaynaklanan duygu, beklenti ve ilişki örüntülerinin güncel ilişkilerde yeniden ortaya çıkabilmesiyle bağlantılıdır. Grup ortamında üyelerin lideri veya diğer üyeleri geçmiş yaşantılarındaki kişilerle ilişkilendirerek değerlendirebilmeleri üzerinde durulur. Geçiş aşamasında grup liderinin rolü, üyeler arasındaki güç ilişkilerini anlaması, farklı tepkileri değerlendirmesi ve grup etkileşiminin gelişimini takip etmesi bakımından incelenir. Grup üyelerinin sorumlulukları ile liderin yönlendirici konumu arasındaki ilişki açıklanır.
İçerik
Dersin ilk bölümünde grup ortamında otorite ve güç ilişkilerinin nasıl ortaya çıkabileceği açıklanır. Grup liderinin yönlendirici konumu ile üyelerin grup içinde etkili olma isteği arasındaki ilişki değerlendirilir. Üyelerin birbirlerinin görüşlerine karşı çıkmaları, grup kararlarında daha fazla söz sahibi olmak istemeleri veya liderin yaklaşımını sorgulamaları gibi davranışlar ele alınır. Güç gösterme davranışlarının her zaman açık biçimde ortaya çıkmadığı, konuşma sıklığı, diğer üyelerin sözünü kesme, görüşleri yönlendirme veya grup etkileşiminden uzak durma gibi farklı davranışlarla ilişkili olabileceği belirtilir. Bu durumların grup içindeki ilişkiler açısından ne anlama gelebileceği üzerinde durulur.
İkinci bölümde aktarım kavramı, grup lideri ve grup üyeleri arasındaki ilişkiler çerçevesinde açıklanır. Üyelerin geçmiş ilişkilerinden kaynaklanan beklentilerinin güncel grup yaşantılarını nasıl etkileyebileceği değerlendirilir. Bir üyenin lideri aşırı otoriter algılaması, liderden sürekli onay beklemesi veya başka bir üyeye geçmişteki önemli bir kişiyi hatırlatan tepkiler vermesi gibi olası ilişki örüntülerinin kavramsal anlamı incelenir. Bu tür tepkilerin yalnızca dışarıdan gözlenen davranışlarla kesin biçimde açıklanamayacağı vurgulanır. Geçiş aşamasında liderin ve üyelerin karşılıklı sorumlulukları ele alınarak, grup içinde gelişen ilişkilerin daha derin biçimde anlaşılması amaçlanır.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların grup ortamındaki otorite ve güç ilişkilerini tanımlayabilmeleri ve bu ilişkilerin grup sürecine etkilerini değerlendirebilmeleri hedeflenir. Grup üyelerinin liderle ve birbirleriyle kurdukları ilişkilerde ortaya çıkabilecek güç mücadelelerini ayırt edebilirler. Bir üyenin grup içinde sürekli söz almak istemesi, diğer üyelerin görüşlerine karşı çıkması veya liderin yaklaşımını sorgulaması gibi davranışların farklı nedenlerle ortaya çıkabileceğini kavrayabilirler. Grup içindeki güç ilişkilerini değerlendirirken üyelerin bireysel özellikleriyle birlikte grup ortamındaki etkileşimlerin de dikkate alınması gerektiğini açıklayabilirler. Liderin yönlendirici rolü ile üyelerin katılım sorumluluğu arasındaki dengeyi değerlendirmeleri beklenir.
Katılımcılar aktarım kavramının psikolojik danışma gruplarındaki anlamını açıklayabilir ve geçmiş ilişki deneyimleriyle güncel grup etkileşimleri arasındaki olası bağlantıları tanıyabilirler. Aktarımın yalnızca grup liderine yönelik olmayabileceğini, diğer grup üyeleriyle kurulan ilişkilerde de ortaya çıkabileceğini kavrayabilirler. Grup içindeki her olumsuz tepkinin veya görüş ayrılığının aktarım olarak değerlendirilmemesi gerektiğini ayırt edebilirler. Geçiş aşamasında liderin grup dinamiklerini anlamaya yönelik sorumluluklarını açıklayarak, üyelerin farklı davranışlarının grup bütünlüğü ve güven ilişkisi üzerindeki etkilerini daha sistemli biçimde değerlendirebilmeleri amaçlanır.