Grupla Psikolojik Danışmanlık Eğitimi 1 Section8 Lessons10 Weeks
Grup Aşamaları, Grup Liderliği ve Grubun Planlanması
Kapsam
Bu ders, psikolojik danışma gruplarının gelişim aşamalarını, grup liderinin süreç içerisindeki rolünü ve grup oluşturma çalışmalarının planlanmasını ele alır. Grupla psikolojik danışma süreci başlangıç, geçiş, eylem ve sonlandırma aşamaları üzerinden incelenir. Her aşamanın kendine özgü özellikleri bulunduğu, grup üyelerinin ihtiyaçlarının ve etkileşim biçimlerinin zaman içinde değişebileceği açıklanır. Grup liderliği kavramı, üyelerin birbirleriyle kurdukları ilişkileri takip etme, sürecin amaçlarına odaklanma ve grup bütünlüğünü gözetme sorumlulukları kapsamında değerlendirilir. Liderin rolünün bütün aşamalarda aynı olmadığı ve grubun gelişimine bağlı olarak farklılaştığı üzerinde durulur.
Grubun oluşturulması ve planlanması konuları, bir grup çalışmasının başlamasından önce değerlendirilmesi gereken temel unsurlar üzerinden ele alınır. Grubun amacı, hedeflenen üye özellikleri, grup türü, çalışma düzeni ve üyelerin grup sürecinden beklentileri arasında nasıl ilişki kurulacağı açıklanır. Grup planlamasının yalnızca üyeleri bir araya getirmekten oluşmadığı, grup yapısının ve çalışma çerçevesinin önceden düşünülmesini gerektirdiği belirtilir. Grup liderinin planlama aşamasındaki sorumlulukları ile grubun ilerleyen dönemlerinde ortaya çıkabilecek ihtiyaçlar arasındaki bağlantı incelenir.
İçerik
İlk olarak grubun gelişim aşamaları genel bir çerçevede tanıtılır. Başlangıç aşamasında tanışma ve güven oluşturmanın, geçiş aşamasında belirsizliklerin ve çatışmaların, eylem aşamasında üyeler arasındaki daha derin etkileşimlerin, sonlandırma aşamasında ise sürecin değerlendirilmesinin neden öne çıktığı açıklanır. Bu aşamaların her grup için aynı hızda ilerleyen kesin dönemler olmadığı, grup üyelerinin özelliklerine ve etkileşimlerine bağlı olarak farklılık gösterebildiği üzerinde durulur. Grup liderinin süreç boyunca üyeler arasındaki ilişkileri gözlemlemesi ve grubun bulunduğu aşamayı dikkate alması gerektiği kavramsal olarak değerlendirilir.
Ardından grubun oluşturulması ve planlanması iki bağlantılı konu üzerinden incelenir. İlk bölümde grubun amacının belirlenmesi, grup türünün seçilmesi ve üyelerin özelliklerinin çalışma hedefleriyle ilişkilendirilmesi ele alınır. İkinci bölümde çalışma çerçevesinin oluşturulması, grup üyelerinin beklentilerinin dikkate alınması ve grup sürecinin aşamalarına uygun bir düzen kurulması üzerinde durulur. Grup liderinin sorumluluğu, yalnızca süreci yönlendirmek üzerinden değil, üyelerin katılımını desteklemek ve grup içindeki ilişkileri değerlendirmek açısından da açıklanır. Planlama kararlarının sonraki aşamalarda oluşacak güven, uyum ve etkileşim üzerinde nasıl etkili olabileceği değerlendirilir.
Dersin Kazanımları
Dersin tamamlanmasıyla katılımcıların psikolojik danışma gruplarının temel gelişim aşamalarını tanımaları ve her aşamanın belirgin özelliklerini açıklayabilmeleri hedeflenir. Başlangıç, geçiş, eylem ve sonlandırma süreçlerinin hangi ihtiyaçlar çevresinde şekillendiğini ayırt edebilir, üyelerin davranışlarının grup gelişimiyle ilişkisini değerlendirebilirler. Grup liderinin görevlerini genel hatlarıyla tanımlayabilir ve liderin sorumluluklarının grubun bulunduğu aşamaya göre neden değişebildiğini açıklayabilirler. Grup gelişimini tek yönlü ve değişmez bir sıra olarak değerlendirmek yerine, üyeler arasındaki etkileşimlerin etkisiyle gelişen dinamik bir süreç olarak kavramaları beklenir.
Katılımcılar ayrıca bir psikolojik danışma grubunun planlanmasında hangi temel soruların ele alınması gerektiğini öğrenebilirler. Grubun amacı ile grup türü arasındaki ilişkiyi kurabilir, hedeflenen üye özelliklerinin ve çalışma düzeninin planlama açısından neden önemli olduğunu açıklayabilirler. Grup liderinin başlangıç öncesindeki sorumluluklarını tanıyabilir, planlama aşamasında alınan kararların güven oluşturma, grup uyumu ve üyelerin katılımı üzerindeki olası etkilerini değerlendirebilirler. Böylece bir grup çalışmasının oluşturulmasına ilişkin kuramsal planlama bilgisi geliştirmeleri ve grup liderliği kavramını daha sistemli biçimde incelemeleri amaçlanır.