Klinikte Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Eğitimi 1 Section8 Lessons160 Hours
Depresyonun Bilişsel Modeli ve Depresyonda Bilişsel Terapiler
Kapsam
Bu ders, depresyonun bilişsel kuramını, Aaron Beck’in depresyona ilişkin bilişsel modelini, depresyon belirtilerinin bilişsel açıdan değerlendirilmesini ve depresyonda kullanılan bilişsel terapi yaklaşımlarını kapsar. Depresif belirtilerle ilişkili düşünce kalıpları, kişinin kendisi, çevresi ve geleceğine yönelik olumsuz değerlendirmeleri üzerinden incelenir. Bilişsel modelin depresyonun ortaya çıkmasını ve sürmesini nasıl açıkladığı, modelin temel varsayımları ve bu varsayımlara yönelik eleştiriler birlikte değerlendirilir.
Ders kapsamında Beck’in bilişsel üçlü kavramı, otomatik olumsuz düşünceler, işlevsel olmayan inançlar ve bilişsel çarpıtmalar üzerinde durulur. Depresif duygu durum, isteksizlik, umutsuzluk ve günlük etkinliklerden uzaklaşma gibi belirtilerin bilişsel ve davranışsal süreçlerle ilişkisi açıklanır. Düşünce içeriğinin değerlendirilmesi ile kişinin günlük yaşamındaki davranış değişikliklerinin incelenmesi arasındaki bağlantı ele alınır.
Depresyonda bilişsel terapiler başlığı altında düşüncelerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve daha dengeli alternatif yorumların geliştirilmesine yönelik yaklaşımın temel mantığı incelenir. Bilişsel modelin açıklama gücü ve sınırları değerlendirilerek depresyonun tek bir etkene indirgenemeyeceği vurgulanır. Böylece katılımcılar depresyonu bilişsel davranışçı çerçevede anlamaya yönelik kapsamlı bir kuramsal temel edinirler.
İçerik
Dersin ilk bölümünde depresyonun bilişsel teorisi ele alınır. Depresif belirtilerin kişinin olayları yorumlama biçimiyle nasıl ilişkili olabileceği, olumsuz otomatik düşünceler ve işlevsel olmayan inançlar üzerinden açıklanır. Beck’in depresyona ilişkin modeli incelenirken kişinin kendisine, yaşadığı deneyimlere ve geleceğine yönelik değerlendirmelerinin depresif duygu durumla bağlantısı üzerinde durulur. Modelin temel kavramları, depresyon belirtilerinin anlaşılmasında kullanılabilecek açıklayıcı bir çerçeve olarak değerlendirilir.
Sonraki bölümde depresyonun bilişsel modeline yönelik eleştiriler incelenir. Depresyonun biyolojik, psikolojik ve sosyal etkenlerle ilişkili çok boyutlu bir durum olduğu dikkate alınarak bilişsel açıklamaların güçlü ve sınırlı yönleri değerlendirilir. Böylece tek bir kuramsal modelin bütün depresyon deneyimlerini aynı biçimde açıklayamayabileceği konusunda eleştirel bir değerlendirme yapılır.
Depresyonda bilişsel terapilere ayrılan beş bölümde olumsuz düşüncelerin tanınması, düşünceler ile duygular arasındaki ilişkinin anlaşılması ve bilişsel değerlendirme yaklaşımının temel özellikleri ele alınır. Depresif düşünce kalıplarının gündelik olaylarla nasıl ilişkilendirildiği ve düşünceleri değerlendirme sürecinin hangi amaca hizmet ettiği açıklanır. Bu içerik, daha sonraki depresyon ve yaygın anksiyete seans örneklerinin kavramsal olarak anlaşılmasına temel oluşturur.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların depresyonun bilişsel modelini açıklayabilmeleri ve Beck’in bilişsel üçlü kavramını depresif düşünce örüntüleriyle ilişkilendirebilmeleri hedeflenir. Kişinin kendisine, çevresine ve geleceğine yönelik olumsuz değerlendirmelerinin depresif belirtilerle nasıl bağlantılı olabileceğini kavrayabilirler. Otomatik düşünceler, temel inançlar ve bilişsel çarpıtmalar arasındaki farkları depresyon örnekleri üzerinden değerlendirebilmeleri beklenir.
Katılımcılar depresyonda bilişsel terapilerin temel amacını açıklayabilir, düşüncelerin belirlenmesi ile düşüncelerin değerlendirilmesi arasındaki ayrımı yapabilirler. Depresif belirtilerin günlük yaşam etkinlikleri ve davranış değişiklikleriyle ilişkisini tanıyabilirler. Böylece bilişsel yaklaşımın düşünce süreçlerine, davranışçı yaklaşımın ise etkinlik ve davranış örüntülerine odaklanan yönlerini aynı klinik sorun bağlamında ilişkilendirebilirler.
Dersin önemli kazanımlarından biri de bilişsel depresyon modelinin eleştirel biçimde değerlendirilmesidir. Katılımcıların modelin açıklayıcı yönlerini anlamaları, ancak depresyonu yalnız olumsuz düşüncelerin sonucu olarak değerlendirmemeleri hedeflenir. Bilişsel yaklaşımların depresyonun anlaşılmasına hangi açılardan katkı sağladığını ve hangi durumlarda daha geniş bir değerlendirme gerektiğini ayırt edebilirler. Bu kazanımlar, depresyonda bilişsel terapi süreçlerini anlamak ve klinik örnekleri kuramsal bilgilerle ilişkilendirmek için temel oluşturur.