Klinikte Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Eğitimi 1 Section8 Lessons160 Hours
Obsesif Kompulsif Bozukluk, Sosyal Fobi ve Yaygın Anksiyetede BDT Yaklaşımları
Kapsam
Bu ders, obsesif kompulsif bozukluk (OKB), sosyal fobi ve yaygın anksiyete bozukluğunun bilişsel davranışçı yaklaşımlarla değerlendirilmesini kapsar. Üç psikolojik sorunun kaygıyla ilişkili yönleri bulunmakla birlikte düşünce içerikleri, kaçınma davranışları ve belirtilerin sürmesinde etkili olan süreçler bakımından farklılaştığı açıklanır. Her sorunun kendine özgü bilişsel modeli ve ilgili davranış örüntüleri üzerinde durulur.
OKB kapsamında istemsiz ve rahatsız edici düşünceler, obsesyonlar, kompulsiyonlar, aşırı sorumluluk algısı ve belirsizliğe tahammül güçlüğü gibi kavramlar değerlendirilir. Obsesif düşüncelerin yorumlanma biçimi ile tekrarlayıcı davranışlar arasındaki ilişki ele alınır. Sosyal fobi bölümünde olumsuz değerlendirilme korkusu, sosyal ortamlarda kişinin dikkatini kendisine yöneltmesi, güvenlik davranışları ve kaçınma üzerinde durulur.
Yaygın anksiyete bozukluğu kapsamında sürekli endişe, belirsizliğe ilişkin değerlendirmeler ve işlevsel olmayan baş etme stratejileri incelenir. Odyo ve video geri bildirimleri ile yanlış stratejiler başlıkları, ilgili bilişsel davranışçı süreçlerle bağlantılı olarak ele alınır. Ders ayrıca OKB ve sosyal fobiye ilişkin birinci ve ikinci seans uygulama örneklerini kapsayarak farklı kaygı sorunlarının klinik açıdan karşılaştırılmasına imkan sağlar.
İçerik
Dersin ilk bölümünde OKB’nin bilişsel davranışçı modeli incelenir. İstenmeyen düşüncelerin ortaya çıkması, bu düşüncelere verilen anlam ve kaygıyı azaltmak amacıyla geliştirilen tekrarlayıcı davranışlar arasındaki ilişki açıklanır. OKB’de bilişsel tedavi başlıklarıyla birlikte davranışçı terapilerin uygulama içindeki yeri değerlendirilir. Obsesif düşüncelerin varlığı ile kişinin bu düşünceleri tehlikeli veya mutlaka kontrol edilmesi gereken içerikler olarak yorumlaması arasındaki fark üzerinde durulur.
Sosyal fobi bölümünde kişinin sosyal ortamlarda olumsuz değerlendirilme beklentisi, kendisine yönelik dikkatinin artması ve kaçınma davranışları incelenir. Odyo ve video geri bildirimleri, kişinin sosyal performansına ilişkin değerlendirmeleriyle bağlantılı olarak ele alınır. Bu geri bildirimlerin bilişsel değerlendirme sürecindeki olası işlevi, sosyal kaygı bağlamında açıklanır.
Yaygın anksiyete bozukluğu ve yanlış stratejiler başlıklarında sürekli endişenin sürmesine katkıda bulunabilen düşünce ve davranış örüntüleri değerlendirilir. Endişeyi kontrol etme çabasının bazı durumlarda endişeye verilen önemi artırabileceği açıklanır. Dersin uygulama bölümünde OKB ve sosyal fobiye ilişkin iki seans örneği incelenir. Böylece farklı kaygı sorunlarının ortak ve ayırt edici özellikleri, bilişsel davranışçı değerlendirme ve seans süreci bağlamında karşılaştırılır.
Dersin Kazanımları
Bu dersin sonunda katılımcıların OKB, sosyal fobi ve yaygın anksiyete bozukluğunun temel bilişsel davranışçı özelliklerini açıklayabilmeleri hedeflenir. Obsesyon ve kompulsiyon kavramlarını ayırt edebilmeleri, tekrarlayıcı davranışların kaygıyı kısa süreli azaltırken sorunun sürmesine nasıl katkıda bulunabileceğini kavramaları beklenir. OKB’de düşüncelerin içeriği ile düşüncelere verilen anlam arasındaki farkı değerlendirebilirler.
Katılımcılar sosyal fobide olumsuz değerlendirilme korkusunun, kişinin kendisine odaklanmasının ve güvenlik davranışlarının rolünü açıklayabilirler. Odyo ve video geri bildirimlerinin sosyal performansa ilişkin değerlendirmelerle bağlantısını anlayabilirler. Sosyal kaygı ile genel endişe süreçlerini birbirinden ayırt ederek farklı psikolojik sorunların neden farklı bilişsel açıklamalara ihtiyaç duyduğunu değerlendirebilirler.
Yaygın anksiyete bozukluğunda belirsizliğe ilişkin düşünceleri, sürekli endişeyi ve işlevsel olmayan baş etme stratejilerini ilişkilendirmeleri amaçlanır. Ayrıca OKB ve sosyal fobi seans örnekleri üzerinden değerlendirme, sorunun kavramsallaştırılması ve müdahale hedefleri arasında nasıl bağlantı kurulabileceğini inceleyebilirler. Böylece farklı kaygı sorunlarını aynı başlık altında değerlendirmek yerine her birinin kendine özgü bilişsel ve davranışsal özelliklerini tanıyabilecek bilgi edinirler. Bu kazanımlar, kaygı bozukluklarına ilişkin klinik örneklerin daha sistemli anlaşılmasına katkı sağlar.