Çözüm Odaklı Terapi Eğitimi 1 Section9 Lessons120 Hours
Diğer Oturumların Planlanması ve Çözüm Odaklı Vaka Örnekleri
Kapsam
Bu ders, çözüm odaklı terapide ilk görüşmeden sonraki oturumların planlanmasını ve vaka örnekleri üzerinden görüşme sürecinin değerlendirilmesini kapsamaktadır. İlk görüşmede belirlenen hedeflerin sonraki oturumlarda nasıl ele alınabileceği, danışanın yaşamında ortaya çıkan değişikliklerin nasıl araştırılacağı ve önceki görüşmelerde belirlenen kaynaklardan nasıl yararlanılabileceği incelenir. Çözüm odaklı yaklaşımda her oturumun yalnızca önceki sorun anlatısının devamı olmadığı, danışanın o zamana kadar yaşadığı değişikliklerin ve mevcut ihtiyaçlarının yeniden değerlendirilebildiği bir görüşme olduğu açıklanır.
Vaka örnekleri bölümünde çözüm odaklı soru tekniklerinin ve terapötik tutumun farklı danışan anlatıları içerisindeki işlevleri üzerinde durulur. Danışanın sorununu tanımlama biçimi, belirlediği hedefler, güçlü yönleri, istisnai durumları ve ilerlemeye ilişkin değerlendirmeleri arasındaki ilişkiler ele alınır. Bir görüşmede hangi konunun öncelikli olduğu, danışanın verdiği cevapların sonraki soruları nasıl etkileyebileceği ve görüşmenin nasıl ilerleyebileceği değerlendirilir. Vaka örneklerinin amacı, bütün danışanlara uygulanabilecek tek bir görüşme şablonu oluşturmak değil, çözüm odaklı yaklaşımın farklı durumlarda nasıl anlamlandırılabileceğini göstermektir.
İçerik
Diğer oturumların planlanması bölümünde görüşmeler arasında yaşanan değişimlerin araştırılması ve danışanın bu değişimleri nasıl değerlendirdiğinin anlaşılması üzerinde durulur. Önceki oturumda belirlenen hedeflerin devam edip etmediği, danışanın yeni bir ihtiyaç ifade edip etmediği ve daha önce işe yaradığı belirlenen davranışların hangi koşullarda sürdürülebildiği incelenir. İlerlemenin bulunmadığı durumların da görüşme açısından anlamlı bilgi sağlayabileceği açıklanır. Danışanın değişim yaşamadığını ifade etmesi halinde bu deneyimin nasıl anlaşılabileceği ve daha önce belirlenen hedeflerin yeniden değerlendirilmesinin önemi ele alınır.
Vaka örneklerinin ilk bölümünde danışanın başvuru nedeni, başlangıç hedefleri ve ilk görüşmenin yapısı üzerinden çözüm odaklı değerlendirme yapılır. İkinci bölümde görüşmenin ilerlemesi, farklı soru tekniklerinin kullanılması ve danışanın verdiği cevaplar arasındaki bağlantılar incelenir. Mucize soru, istisna ve derecelendirme sorularının her durumda aynı sırayla kullanılmadığı açıklanır. Örnek durumlarda terapistin hangi bilgiyi anlamaya çalıştığı, danışanın cevaplarının görüşmenin yönünü nasıl etkileyebileceği ve değişim işaretlerinin nasıl değerlendirilebileceği üzerinde durulur. Vaka örnekleri, yöntemlerin işlevini göstermek amacıyla ele alınır; belirli bir danışan için kesin sonuç sağlayan uygulama modelleri olarak değerlendirilmez.
Dersin Kazanımları
Ders sonunda katılımcıların çözüm odaklı terapide takip oturumlarının temel amaçlarını açıklayabilmeleri hedeflenmektedir. İlk görüşmede belirlenen hedeflerle sonraki görüşmelerde ele alınan konular arasındaki ilişkiyi kurmaları, danışanın oturumlar arasında yaşadığı değişimleri değerlendirmenin önemini kavramaları beklenir. İlerlemenin nasıl anlaşılabileceğini, danışanın kendi değerlendirmesinin neden dikkate alınması gerektiğini ve hedeflerin gerektiğinde yeniden ele alınabileceğini açıklamaları amaçlanır. Değişimin bulunmadığı durumlarda görüşmenin başarısız olduğu sonucuna otomatik olarak varılmaması gerektiğini anlamaları hedeflenmektedir.
Katılımcıların vaka örneklerindeki başvuru nedenlerini, hedefleri, danışan kaynaklarını ve kullanılan çözüm odaklı soru biçimlerini birbirleriyle ilişkilendirmeleri beklenir. Aynı sorunun farklı danışanlarda neden farklı karşılıklar oluşturabileceğini ve görüşme akışının danışanın cevaplarına göre nasıl değişebileceğini değerlendirebilmeleri amaçlanmaktadır. Vaka örneklerinde terapistin tutumunu, danışanla kurduğu iş birliğini ve hedef oluşturma yaklaşımını ayırt etmeleri hedeflenir. Ayrıca örnek görüşmelerden elde edilen bilgilerin bütün danışanlara doğrudan genellenemeyeceğini, her vakanın kendi yaşam koşulları ve ihtiyaçları içinde anlaşılması gerektiğini kavramaları beklenmektedir. Böylece çözüm odaklı görüşmenin oturumlar boyunca nasıl bütünlük kazanabileceğine ilişkin daha sistemli bir anlayış geliştirmeleri amaçlanır.