Çözüm Odaklı Terapi Eğitimi 1 Section9 Lessons120 Hours
Terapistin Rolü, Terapi Süreci ve İlk Görüşmenin Planlanması
Kapsam
Bu ders, çözüm odaklı terapide terapistin işlevini, danışanla kurulan çalışma ilişkisinin özelliklerini, terapi sürecinin genel yapısını ve ilk görüşmenin planlanmasını kapsamaktadır. Çözüm odaklı terapistin temel görevi, danışanın yaşadığı güçlüğe ilişkin hazır açıklamalar veya doğrudan çözümler sunmak değil, danışanın kendi hedeflerini ve kaynaklarını belirlemesine yardımcı olacak bir görüşme ortamı oluşturmaktır. Bu çerçevede terapistin merak eden, dikkatle dinleyen, danışanın kullandığı dili önemseyen ve değişime ilişkin küçük işaretleri araştıran yaklaşımı ele alınır.
İlk görüşmenin amacı, danışanın yardım alma nedenini anlamak, görüşmeden beklentilerini netleştirmek ve üzerinde çalışılabilecek hedefler oluşturmaktır. Danışanın sorun anlatısına nasıl karşılık verileceği, güçlü yönlerinin nasıl araştırılacağı ve görüşmenin hangi noktada çözüm odaklı sorularla ilerletilebileceği incelenir. Terapötik iş birliği, danışanın görüşmeye katılım biçimi, değişime hazır oluşu ve terapistin görüşmeyi yönlendirme sorumluluğu değerlendirilir. Ayrıca ilk görüşmenin ilerleyen oturumlarla ilişkisi, görüşmenin yapılandırılması, danışanın ihtiyaçlarını gözetme ve uygun olmayan durumlarda farklı mesleki değerlendirme gereksinimlerini ayırt etme konuları üzerinde durulur.
İçerik
Ders kapsamında öncelikle çözüm odaklı terapistin görüşmedeki konumu açıklanır. Terapistin danışanın yaşamıyla ilgili bütün cevaplara sahip olduğu varsayımı yerine, danışanın deneyimlerini öğrenmeye çalışan ve kendi hedeflerini oluşturmasını destekleyen bir yaklaşım benimsenir. Danışanın ifadelerine dikkat etme, kullandığı sözcükleri anlamaya çalışma ve onun açısından anlamlı olan değişimi araştırma üzerinde durulur. Görüşme sırasında terapistin soru sorma, dinleme, açıklığa kavuşturma ve danışanın belirttiği kaynakları görünür hale getirme işlevleri arasındaki ilişki incelenir.
İlk görüşmenin planlanması bölümünde danışanın başvuru nedeninin anlaşılması, görüşmeden beklentilerinin belirlenmesi ve çözüm odaklı çalışma için uygun bir başlangıç oluşturulması ele alınır. Danışanın mevcut yaşam koşulları, sorun karşısındaki tutumu ve daha önce denediği yollar hakkındaki bilgilerin nasıl değerlendirilebileceği açıklanır. Sorunu küçümsemeden çözüm konuşmasına geçebilmenin önemi üzerinde durulur. Görüşmenin başlangıcı, hedeflerin belirlenmesi ve oturumun tamamlanmasına ilişkin temel aşamalar birbirleriyle ilişkilendirilir. İlk görüşmenin bütün danışanlarda aynı sırayla ilerlemek zorunda olmadığı, danışanın ihtiyaçlarına ve görüşmenin gelişimine göre esnek bir yapı gerektirebileceği değerlendirilir.
Dersin Kazanımları
Bu ders sonunda katılımcıların çözüm odaklı terapistin görevlerini ve terapötik ilişki içerisindeki sorumluluklarını açıklayabilmeleri hedeflenmektedir. Danışanın yaşamına ilişkin kendi bilgisini önemseyen yaklaşım ile danışana dışarıdan hazır çözüm önerileri sunan yaklaşım arasındaki farkları ayırt edebilmeleri beklenir. Çözüm odaklı görüşmede terapistin dinleme biçiminin, soru seçiminin ve danışanın ifadelerine verdiği karşılıkların görüşmenin gelişimini nasıl etkileyebileceğini değerlendirmeleri amaçlanmaktadır.
Katılımcıların ilk görüşmenin temel aşamalarını tanımaları, danışanın başvuru nedenini ve beklentilerini anlamaya yönelik görüşme düzenini açıklamaları hedeflenir. Danışanın sorunu hakkında konuşmasının neden tamamen dışlanmadığını, ancak görüşmenin yalnız sorun anlatısı etrafında sürdürülmemesinin ne anlama geldiğini kavramaları beklenmektedir. İlk görüşmede hedef belirlemeye geçişin hangi koşullarda anlamlı olabileceğini, danışanın görüşmeye katılım biçiminin nasıl değerlendirilebileceğini ve terapötik iş birliğinin neden önemli olduğunu açıklayabilmeleri amaçlanır. Ayrıca ilk görüşmenin planlanması ile sonraki oturumların yapılandırılması arasındaki ilişkiyi kurmaları, farklı danışan ihtiyaçları karşısında görüşme düzeninin esnekliğini değerlendirmeleri ve çözüm odaklı yaklaşımın mesleki sorumluluk sınırlarını gözeten bir anlayış geliştirmeleri hedeflenmektedir.