Çözüm Odaklı Terapi Eğitimi 1 Section9 Lessons120 Hours
Yeniden Çerçeveleme, Mayın Tarlası Temizlemesi ve Terapiyi Sonlandırma
Kapsam
Bu ders, çözüm odaklı terapide yeniden çerçeveleme, mayın tarlası temizlemesi, danışana mesaj yazma, ev ödevleri oluşturma ve terapiyi sonlandırma konularını kapsamaktadır. Yeniden çerçeveleme, danışanın yaşadığı bir durumu veya kendi davranışını değerlendirme biçimine farklı bir anlamlandırma seçeneği eklemeyi amaçlayan görüşme yaklaşımıdır. Danışanın sorun olarak nitelendirdiği davranışların bağlamını anlamak ve aynı duruma ilişkin başka açıklamaların bulunup bulunmadığını değerlendirmek üzerinde durulur. Bu işlem, danışanın yaşadığı güçlüğü geçersiz saymak veya olumsuz yaşantıları zorla olumlu göstermek anlamına gelmez.
Mayın tarlası temizlemesi konusu, çözüm odaklı çalışmada ilerlemeyi zorlaştırabilecek düşüncelerin, beklentilerin veya görüşme içindeki engellerin belirlenmesi çerçevesinde ele alınır. Mesaj yazma ve ev ödevleri, görüşmede ortaya çıkan bilgilerin oturumlar arasında nasıl değerlendirilebileceğiyle ilişkilendirilir. Danışanın güçlü yönlerine ilişkin geri bildirim verilmesi, gözlem yapmasına yardımcı olabilecek görevlerin belirlenmesi ve yapılan çalışmaların danışanın ihtiyaçlarıyla uyumlu olması incelenir. Terapiyi sonlandırma bölümünde ise hedeflerdeki ilerlemenin değerlendirilmesi, danışanın kazandığı kaynakların görünür hale getirilmesi ve görüşmelerin tamamlanmasına ilişkin temel ilkeler ele alınır.
İçerik
Yeniden çerçeveleme bölümünde danışanın yaşadığı durumu tanımlarken kullandığı ifadelerin ve bu ifadelere yüklediği anlamların görüşme üzerindeki etkisi açıklanır. Bir davranışın farklı koşullarda farklı anlamlar taşıyabileceği, ancak alternatif yorumların danışanın gerçek deneyimine uygun olması gerektiği değerlendirilir. Mayın tarlası temizlemesi başlığında değişimi zorlaştıran olası engellerin belirlenmesi, gerçekçi olmayan beklentilerin ve işe yaramayan girişimlerin gözden geçirilmesi üzerinde durulur. Danışanın ilerlemesini engelleyen unsurların yalnızca kişisel tutumlarla açıklanmaması, yaşam koşullarının da dikkate alınması gerektiği ele alınır.
Mesaj yazma bölümünde görüşme sonunda danışana sunulabilecek geri bildirimlerin özellikleri incelenir. Danışanın çabalarını görünür hale getiren, görüşmede belirlenen hedeflerle ilişkili ve gerçekçi ifadelerin önemi açıklanır. Ev ödevleri kapsamında danışanın oturumlar arasında gözlemleyebileceği değişiklikler ve kendi tercihine uygun küçük davranış adımları değerlendirilir. Sonlandırma bölümünde ise danışanın başlangıç hedefleri ile ulaştığı durum arasındaki ilişkinin incelenmesi, ilerlemenin danışan tarafından nasıl değerlendirildiğinin anlaşılması ve görüşmenin tamamlanmasının hangi koşullarda anlamlı olabileceği üzerinde durulur. Sonlandırmanın yalnız oturum sayısına göre belirlenmemesi gerektiği açıklanır.
Dersin Kazanımları
Bu ders sonunda katılımcıların yeniden çerçeveleme kavramını açıklayabilmeleri ve danışanın yaşadığı bir durumla ilgili alternatif anlamlandırmaların nasıl değerlendirilebileceğini anlamaları hedeflenmektedir. Yeniden çerçeveleme ile danışanın deneyimini küçümseme veya gerçekçi olmayan olumlu yorumlar oluşturma arasındaki farkı ayırt edebilmeleri beklenir. Mayın tarlası temizlemesi başlığı kapsamında değişimin önünde bulunan engellerin belirlenmesinin neden önemli olduğunu, beklentilerin ve kullanılan çözüm girişimlerinin nasıl gözden geçirilebileceğini değerlendirmeleri amaçlanmaktadır.
Katılımcıların çözüm odaklı görüşme sonunda verilen mesajların işlevini, danışanın güçlü yönlerini ve çabalarını içeren geri bildirimlerin özelliklerini açıklamaları hedeflenir. Ev ödevlerinin danışanın günlük yaşamındaki değişimleri gözlemlemesiyle nasıl ilişkilendirilebileceğini ve görevlerin danışanın hedeflerine uygun olması gerektiğini kavramaları beklenmektedir. Ayrıca terapiyi sonlandırma kararında danışanın belirlediği hedeflerin, gözlemlenen ilerlemenin ve mevcut ihtiyaçların nasıl değerlendirilebileceğini açıklamaları amaçlanır. Sonlandırmanın danışanın tüm yaşam sorunlarının ortadan kalkması anlamına gelmediğini, görüşmelerde üzerinde çalışılan hedefler bakımından değerlendirilmesi gerektiğini anlamaları hedeflenmektedir. Böylece görüşme içerisinde kullanılan tekniklerle oturumlar arasındaki çalışmaların ve sonlandırma kararının birbirleriyle ilişkisini bütüncül biçimde kavramaları beklenir.